Handboek Oogst van Overmorgen
Beste deelnemer!
Welkom bij de Oogst van Overmorgen!
Je volgt een uniek en vernieuwend leiderschapsprogramma waarin je het vermogen ontwikkelt om een verandering op gang te brengen in je organisatie, netwerk of landschap.
Daarnaast biedt het ondersteuning om beter te leren omgaan met uitdagingen, frustraties en desillusies die de complexe transitie-opgaven van het landbouw- en voedselsysteem soms oproepen.
Je leert om vanuit verschillende invalshoeken naar de voedseltransitie te kijken en samen met anderen mogelijke oplossingen te ontwerpen.
We kunnen ons voorstellen dat je nieuwsgierig bent hoe de komende maanden eruit gaan zien en wat je kan verwachten. Hieronder geven we je graag een overzicht van de verschillende onderdelen van het programma.
Groet en tot snel,
Het Oogst van Overmorgen team
Sanne, Charlotte, Rianne, Rosan, Doortje, Anne en Xander
Voorbereiding voor de eerste meerdaagse
Neem mee op de eerste dag:
Een product of symbolisch voorwerp mee wat jouw rol in het voedselsysteem verbeeldt.
Neem - als je wilt - wat te eten mee de eerste avond:
De eerste dag van elke meerdaagse begint om 19:00 uur, wij zorgen voor een simpele soep. Als je zin en tijd hebt om wat te maken (bijv. salade of een bijgerechtje) dan is dat natuurlijk hartstikke leuk, maar voel je niet verplicht.
Ter voorbereiding kun je alvast kijken/luisteren naar:
Een opname van Matthijs Schouten, over het wereldbeeld dat nodig is voor gezonde en vitale gebieden, tijdens de Oogst van Morgen (januari 2026)
Een filmpje over hoe Theory U (methode voor transitie en leiderschap die Oogst van Overmorgen gebruikt) wordt ingezet in een landschapsherstel project in Zuid-Afrika
Een filmpje ‘The Netherlands in 100 seconds’ als voorbeeld van hoe creativiteit gebruikt kan worden om een dialoog te voeren
Een kort filmpje van Jan Rotmans over de noodzaak van verbindend leiderschap
Paklijst meerdaagse
Tijdens de meerdaagse slapen we op locatie en is het handig als je in ieder geval de volgende dingen meeneemt:
Een potje grond van waar je woont en/of werkt (alleen de eerste meerdaagse)
Een product of symbolisch voorwerp mee wat jouw rol in het voedselsysteem verbeeldt. (alleen de eerste meerdaagse)
Een matje/zeiltje/zitmatje om in het bos op te kunnen zitten, we gaan een tijdje buiten doorbrengen (alleen de tweede meerdaagse)
Warme kleding, we gaan een tijdje buiten door brengen (alleen de tweede meerdaagse)
Regenkleding
Wandelschoenen
Sloffen
Handdoek
Toiletspullen
Sportkleding of ander makkelijk zittende kleding
Je Oogst van Overmorgen trui
Je Oogst van Overmorgen notitieboek
❌ Laken, dekbedovertrek en kussensloop hoef je niet mee te nemen, die zijn op de locatie!
Maak alvast kennis met de groep!
-

Maud Vegelin
Ik ben Maud, een natuurliefhebber die ervan overtuigd is dat voedsel dé manier is om mensen te laten (her)verbinden met de natuur en met elkaar. Dit doe ik door mij in te zetten voor duurzamer en gezonder voedselsysteembeleid op landelijk niveau én (kook)workshops te organiseren waarin individuen deze verbinding opzoeken. Ik wil graag meedoen aan Oogst van Overmorgen om meer te leren over hoe we met elkaar het voedselsysteem kunnen verbeteren, in plaats van elkaar tegenwerken, en hoe ik daar zelf mijn steentje aan kan bijdragen.
-

Lianne Alderkamp
Mts. Alderkamp-Voogt & Wageningen Research
Ik ben opgegroeid op een melkveebedrijf en run op dit moment nog steeds het bedrijf samen met mijn familie. Daarnaast heb ik recent mijn promotieonderzoek bij de WUR afgerond en parttime werkzaam daar als onderzoeker rondom projecten duurzame melkveehouderij. Ik struggle er vaak mee wat mijn rol nu precies is en wat ik zou kunnen oppakken. Vaak omdat de wensen/doelen niet altijd overeen komen wat er in de op het bedrijf praktijk haalbaar is. Lijkt mij erg leuk om hier met andere mensen over te sparren met een andere achtergrond, die ik in het dagelijks leven niet snel tegen kom. -

Josephine Schuurman
Zelfstandig ondernemer
Ik ben gefascineerd door de overvloed die ieder seizoen met zich meebrengt. Ook de veelheid aan keuzes, de oneindigheid en de complexiteit van de natuur inspireren me. Ik zoek naar manieren om plekken te ontwerpen die mensen samenbrengen en stad en land verbinden, altijd op het raakvlak van landbouw en koken. In het kort: ik werk graag mee aan een nieuwe voedselcultuur.
-

Femke Meulman
Wageningen Social & Economic Research
Ik ben Femke Meulman, ik werk als onderzoeker Transitie en Innovatie bij Wageningen Social & Economic Research. Mijn achtergrond is in sociologie: ik vind het in mijn werk interessant om te zien hoe verschillende actoren in het landelijk gebied en binnen voedselsystemen omgaan met veranderingsprocessen. Bij de Oogst van Overmorgen wil ik graag ontdekken hoe ik verder aan transitie kan bijdragen en ruimte kan geven aan mijn persoonlijke en professionele rol hierin.
-

Ruben Drabbels
Drabbels Voedseltoekomst
Ik werk aan het professionaliseren van de korte keten mbv een streekhub. Om lokaal en agro-ecologisch eten beschikbaar te maken voor consument en B2B om echt impact te maken en het voedselsysteem te verbeteren.
-

Kirsten Schaap
Gemeente Texel
Ik ben een betrokken jong professional en maak graag impact met mijn werk. Ik bekijk zaken vaak vanuit verschillende perspectieven om de complexiteit van opgaven te bevatten. Ik wil graag meedoen aan De Oogst van Overmorgen persoonlijke en professioneel te groeien en die ontwikkeling direct mee te kunnen nemen in mijn werk.
-

Lora Strack van Schijndel
Hoogheemraadschap Hollandsnoorderkwartier
In Utrecht heb ik milieu- natuurwetenschappen en marine sciences gestudeerd, en heb eerst een aantal jaar als onderzoeksassistent in de microbiologie gewerkt bij het NIOZ op Texel. Dat is ook hoe ik op Texel ben beland. Ik kreeg behoefte aan werk met meer binding met de maatschappij en ben vorig jaar als vergunningverlener bij het waterschap aan de slag gegaan. Ik heb een brede interesse voor zowel de inhoud als het menselijke aspect. Je ziet veel onbegrip tussen verschillende partijen zoals boeren en de overheid, en ik zou graag een rol spelen om hier bruggen tussen te slaan.
-

Juliette Smulders
Natuurmonumenten
Mijn naam is Juliette. Ik ben een zorgzame en kennisgedreven Natuurbeheerder/Rentmeester. Al c.a. 5 jaar werk ik in het buitengebied samen met en ook voor boeren. Hierbij zie ik dat iedereen de beste bedoelingen heeft maar vast zit in een systeem dat voor de meeste niet goed werkt. Ik ben van mening dat we door samenwerkingen verlichting van de druk die dit systeem geeft zouden moeten kunnen realiseren. Ik ben alleen nog zoekende naar welke manieren van samenwerken dit in de praktijk ook gaan bewerkstelligen.
-

Vita van Everdingen
Ik ben zzp'er (naam is ViVita). Opdrachtgevers zijn The Pollinators (de Fruitmotor) en Buitenplaats Djoerang
Ik ben Vita van Everdingen. Ik woon in Amsterdam, maar ben opgegroeid in de Betuwe, waar ik nog vaak te vinden ben. Na het afronden van een master Rechtsfilosofie en een master Rechtsociologie besloot ik het roer om te gooien en me te richten op natuur en biodiversiteitsherstel. Het belang hiervan wordt nog te vaak over het hoofd gezien en ik wil graag waar nodig bijdragen aan een betere balans tussen mens en natuur, zowel vanachter mijn laptop als met mijn handen in de klei. Momenteel werk ik als zzp’er voornamelijk voor Stichting The Pollinators, een waanzinnige leerschool waar ik me verdiep in de verschillende vormen van fondsenwerving en als projectmanager betrokken ben bij de realisatie van het Pollinatorpad: het “Pieterpad voor bestuivers” dat door de Betuwe loopt. Samen met de Fruitmotor proberen we mensen bewust te maken van het belang van bestuivers door hen te laten wandelen door hun leefgebied en zo dit leefgebied te vergroten.
-

Roos Bol
ARK Rewilding Nederland
Ik werk bij ARK aan meer wilde natuur op de Noordzee, specifiek in de Seascape Voordelta. Dat doen we via rewilding: ruimte maken voor natuurlijke processen, en waar nodig de natuur een zetje in de goede richting geven. Om écht verschil te maken, willen we werken op de schaal van een zeelandschap. Dat is nodig voor een veerkrachtig natuurlijk systeem. èn om de mensen in het gebied te betrekken. De menselijke inwoners en gebruikers zijn ook onderdeel van het zeelandschap. Voor een echte transitie in het gebied, is ook een duurzaam sociaal-economisch perspectief van belang.
Het herstel van zeelandschappen staat nog in de kinderschoenen, en we kunnen waardevolle lessen leren van de ervaringen op het land. Daarom doe ik mee aan de Oogst van Overmorgen: voor uitwisseling, verbreding van mijn netwerk en ondersteuning bij onze vragen rondom het opbouwen van een gebiedsgemeenschap in de Voordelta. -

Giel Scholten
Bolletje
Als boerenzoon van jongs af aan al enige affiniteit gehad met voedsel, eten en natuur. Vanuit Achterhoekse nuchterheid en noaberschap houd ik me graag bezig met (de toekomst van) het voedselsysteem en probeer ik een bijdrage te leveren aan een wereld waarin breed maatschappelijk welzijn voorop staat en de basis vormt. Door deel te nemen aan de Oogst van Overmorgen hoop ik nieuwe mensen en andere gelijkgestemden te leren kennen, verder te komen met de hulpvraag van mij en mijn werkgever en bovendien verder te ontdekken en te ontwikkelen hoe mijn rol in de transitie eruit ziet.
-

Jill Vervoort
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Ik ben zelf opgeleid in een heel ander domein en ben per ongeluk in de erfgoed sector terecht gekomen als engineer. Maar in de afgelopen 7 jaar heb ik me mogen ontwikkelen tot een betrouwbare adviseur rondom verschillende duurzaamheidsvraagstukken in de erfgoedsector. zoals ik eerder schreef zie ik kansen om de kennis vanuit ons verleden een actieve rol te laten spelen in de opgaves van vandaag en morgen. Door de logica van elke plek te doorgronden, waar onze voorouders vandaan kwamen, kunnen we hopelijk een volhoudbaar systeem creëren waar de mens nog eeuwen cultuur (alle menselijke activiteiten van wonen, tot voedsel en recreatie) kan maken!
-

Just Dengerink
Wageningen Social & Economic Research
Ik ben Just Dengerink en werk als food systems advisor bij Wageningen Social & Economic Research. Ik doe mee aan het Oogst van Overmorgen Programma om mijn kennis over transities in voedselsystemen te verdiepen, inspiratie op te doen en mijn netwerk te verbreden.
-

Niels Heining
Maatschap de Koeijer
Sinds een aantal jaar ben ik biologisch akkerbouwer in Brouwershaven, Zeeland. Daarvoor werkte ik vanuit de project- en belangenbehartiging in de biologische sector. Nu dus helemaal vanuit de praktijk. Maar nog steeds wel met een brede interesse in hoe de landbouw een positieve bijdrage kan leveren aan de verduurzaming van het landschap. Binnen de Oogst van Overmorgen hoop ik inspiratie op te doen over hoe ik daar een bijdrage aan kan leveren!
-

Renee Baris
Gemeente Ede
Ik ben Renee Baris, ik ben beleidsadviseur landbouw en natuur bij gemeente Ede. Het is mijn missie om de harmonie tussen landbouw en natuur te herstellen, waarbij boeren een eerlijke beloning krijgen voor hun rol als agrarische natuurbeheerder. Ik wil graag leren hoe ik als aanjager een beweging in gang kan zetten, mijn netwerk kan benutten en complexe vraagstukken in het landbouwvoedselsysteem kan aanpakken.
-

Arjan van Westenbrugge
SMWO
Ik ben Arjan van Westenbrugge en ik werk via SMWO als opbouwwerker op Schouwen-Duiveland. Ik werk met en voor bewoners van 0 tot 100 jaar: alles wat bewoners inbrengen kan het startpunt zijn, van kleine initiatieven in de wijk tot grotere eilandbrede projecten. Met bijna 20 jaar ervaring in zorg- en welzijnswerk (zowel in loondienst als zelfstandig) heb ik diverse projecten opgezet en uitgevoerd en heb ik een groot netwerk op Schouwen-Duiveland.
Ik doe mee aan OVOM om mijn leiderschap verder te ontwikkelen, mijn projectaanpak te verdiepen en mijn netwerk te vergroten. Ik breng energie, daadkracht en praktijkervaring mee, en ik draag graag bij aan sterke samenwerkingen en partnerschappen die het programma én de impact in de praktijk verder versterken. -

Pauline Borgstein
Ministerie van LVVN
Ik ben Pauline Borgstein, 27 jaar en ik werk bij het Ministerie van LVVN bij de Directie Natuur in het team Verbinden landbouw en natuur. Binnen ons team houden wij ons bezig met natuurinclusieve landbouw. Ik wil graag meedoen aan dit programma omdat ik graag met andere jonge mensen in contact kom die ook bezig zijn/werken in de agri-foodsector en de keten daaromheen, inclusief natuurorganisaties. Dit omdat ik denk dat we elkaar allemaal nodig hebben voor een vitaal landelijk gebied, een gezonde natuur en een sterke agrarische sector. Ik ben van mening dat het belangrijk is om naar elkaar te kunnen luisteren en elkaar leren te begrijpen, om samen na te kunnen denken naar stappen voorwaarts waar we allemaal beter en gezonder van worden.
-

Doortje Beemster
Eye For Nature
Ik ben Doortje Beemster en werk als communicatieadviseur voor Eye For Nature, een consultancy met veel projecten en initiatieven in de sectoren landschap, landbouw, voedsel en energie. OVOM is een van die initiatieven. Ik wil graag meedoen vanwege de combinatie van persoonlijke ontwikkeling, het verkrijgen van multiperspectiviteit door echt te luisteren naar mensen vanuit andere sectoren en met andere belangen, uberhaupt een dieper begrip krijgen van het voedsel/landbouw/landschap systeem, en mezelf daarin ook beter begrijpen, kunnen plaatsen en helder krijgen waar ik me voor wil inzetten. Daarnaast denk ik dat het besteden van veel tijd en aandacht op zichzelf al iets waardevols is, wat OVOM duidelijk als kerneigenschap heeft. Ik hoop ten slotte dat ik met mijn deelname aan het programma, nog beter kan communiceren over OVOM en EFN en bij kan dragen aan groei.
-

Deborah de Groot
Ik ben Deborah de Groot. Ik werk als facilitator en wever voor Bioregional Weaving Labs in het voedselsysteem en het landelijk gebied, met een achtergrond in toekomstbestendige landbouw- en voedselsystemen en land- en waterbeheer. Ik werk graag op het snijvlak van mensen verbinden, procesbegeleiding en ook praktisch aan de slag zijn, met mijn voeten in de klei. Ik sta aan het begin van mijn professionele loopbaan en ben zoekende naar hoe ik mijn rol in systeemverandering verder vorm wil geven.
Ik wil graag meedoen aan De Oogst van Overmorgen omdat ik hoop dat het programma me helpt om concreter te maken wat mijn unieke bijdrage kan zijn als transitie-facilitator. Ik wil de complexiteit van systeemverandering in de praktijk beter leren begrijpen, waardevolle verbindingen aangaan en stappen zetten om mijn ideeën en dromen verder uit te werken. Daarnaast kijk ik er erg naar uit om samen te leren met andere young professionals met verschillende achtergronden en perspectieven, en om te ontdekken wat ik kan leren van de manier waarop dit programma wordt gefaciliteerd en hoe verschillende talenten, ideeën en perspectieven samen kunnen komen in de transitie van het landelijk gebied.
-

Clarinde Wesselink
Ik ben Clarinde Wesselink, choreograaf, danser en beeldend kunstenaar. In mijn werk onderzoek ik verbondenheid als een geleefde ervaring, waarbij ik antropocentrische denkkaders bevraag en ruimte maak voor wederkerigheid tussen mens, lichaam en omgeving. Ik wil graag meedoen om mijn praktijk verder te verdiepen en bij te dragen aan een programma dat inzet op duurzame relaties en nieuwe vormen van samenleven.e
Over deze training
Dit is inbegrepen bij de training
Een intake met één van onze trainers waarin je je persoonlijke doelen onderzoekt
Een jaarprogramma van in totaal negen trainingsdagen
Overnachting en eten tijdens de trainingsdagen
Een persoonlijke Oogst van Overmorgen trui
Toegang tot alle Oogst van Overmorgen materialen, modellen en tools om in je eigen context toe te passen
Outdoor tijd en ruimte voor reflectie
Twee tussentijdse online sessies
Toegang tot een actiegericht netwerk van denkers & doeners
Dit ga je leren
Je ontwikkelt het vermogen om een verandering op gang te brengen in je organisatie, netwerk of sector
Je leert om beter leren om te gaan met uitdagingen, frustraties en desillusies die de complexe transitie van het landbouw- en voedselsysteem soms oproepen
Je leert om vanuit verschillende invalshoeken naar de voedseltransitie te kijken
Je gaat samen met anderen aan de slag om oplossingen te ontwerpen en daadwerkelijk realiseren
In het kort: je loopt weg met een beter beeld van jouw rol in de transitie, een concrete 1e versie van een experiment EN de tools & netwerk om je plannen uit te voeren
Bij wie kan ik terecht met mijn vragen?
💡 Alle zaken rondom de intake
Rianne (oogstvanovermorgen@eyefornature.world)
🛏️ Praktische zaken (vóór de start van het programma)
Asli (asli@eyefornature.world)
🥗 Praktische zaken (ná de start van het programma)
Eva (secretariat@eyefornature.world)
🙋 Inhoudelijke vragen over het programma
Sanne (sannekruijt@gmail.com)
Het Oogst van Overmorgen team
Wat we van jou verwachten
We verwachten dat je bij alle meerdaagsen aanwezig bent en tussen de meerdaagsen door zelf aan de slag gaat met opdrachten in groepsverband, zoals:
Leerreizen naar de bedrijven van andere deelnemers
Intervisie
We gaan samen een reis maken om onze landbouw- en voedselsystemen duurzamer en veerkrachtiger te maken. Deze reis is opgebouwd uit drie verschillende meerdaagse trainingen op locatie.
PROGRAMMA
Meerdaagse 1
⏰ Datum: 9 februari 2026 19:00 ontvangst (wij zorgen voor soep, neem eventueel zelf iets extra’s mee) - 12 februari 2026 15:00 afsluiting.
🏝️ Locatie: Groepsaccommodatie De Bongerd, Kerkstraat 91, 7011 CK Gaanderen, Nederland
De eerste meerdaagse richt zich op de ontwikkeling van het persoonlijk en collectief leiderschap en omvat de reis naar de kern van ons werk.
We beginnen met een gezamenlijke check-in om in te tunen op onszelf en elkaar
Leren we elkaar en onze gezamenlijke context kennen
Verdiepen we ons in het programma en onze intenties
Ervaren we hoe je op verschillende manieren naar een systeem kan kijken en luisteren
Doen we een eerste gezamenlijke leerreis
Onderzoeken we onze leervragen over het Nederlandse voedsel- en landbouwsysteem
Doen we het voorwerk voor de leerreizen die na de eerste meerdaagse georganiseerd gaan worden
Wat doe je na de meerdaagse zelf:
🌳 Je organiseert een leerreis (en woont die van een ander bij)
Het doel van het organiseren van leerreizen is om de verschillende perspectieven van boeren, beleidsmakers en andere stakeholders beter te leren begrijpen
Na de eerste meerdaagse organiseren we als groep leerreizen voor elkaar
Tijdens de eerste meerdaagse leer je hoe je dat kan doen
🧏♂️ Je hebt een intervisie sessie met je groepje
Het doel van de intervisie sessies is om elkaar te helpen bij onze leiderschapsuitdagingen
Tijdens de eerste meerdaagse leer je hoe je dat kan doen
Meerdaagse 2
⏰ Datum: 20 april 2026 19:00 ontvangst (wij zorgen voor soep, neem eventueel zelf iets extra’s mee) - 23 april 2026 15:00 afsluiting.
🏝️ Locatie: De Manderhoeve, Uelserweg 153, 7663 TD Mander, Nederland
De tweede meerdaagse zoomt in op onszelf en gaat over de vragen:
Wie ben ik?
Waarom ben ik hier?
Wat is mijn werk en rol in het voedselsysteem?
Het doel van deze meerdaagse is het toepassen van de opgedane kennis uit de eerste fase in verschillende regio’s of thema's toe in de praktijk. Het doel is om op kleine schaal te experimenteren en de toekomst te verkennen door te ‘doen’.
We beginnen met een gezamenlijke check-in om in te tunen op onszelf en elkaar
Nemen we tijd in de natuur om te reflecteren op onze eigen rol in de transitie
Tijdens deze meerdaagse gaan we op zoek naar de mogelijkheden binnen het systeem
Ontwikkelen we (gezamenlijk) experimenten met het principe “hoe sneller we falen, hoe meer we leren”
Werken we aan het ontwikkelen van nieuwe skills om die transitie mogelijk te maken
Wat doe je na de meerdaagse zelf:
🧏♂️ Je hebt een intervisie sessie met je groepje
Het doel van de intervisie sessies is om elkaar te helpen bij onze leiderschapsuitdagingen
Tijdens het eerste weekend leer je hoe je dat kan doen
Meerdaagse 3
⏰ Datum: 21 september 2026 om 19:00 ontvangst (wij zorgen voor soep, neem eventueel zelf iets extra’s mee) - 23 september 2026 15:00 afsluiting.
🏝️ Locatie: n.t.b.
In de derde meerdaagse ronden we ons traject af en schalen we de geleerde lessen en inhoudelijke resultaten op. Dit gebeurt zowel op persoonlijk niveau (vanuit jezelf) als op systeemniveau (vanuit collectief perspectief). Opgedane inzichten worden vertaald naar vervolgacties. Wat is er nodig en wat we gezamenlijk doen om door te ontwikkelen?
We beginnen met een gezamenlijke check-in om in te tunen op onszelf en elkaar
Gaan we op zoek naar hoe onze experimenten aansluiten andere bewegingen in het systeem
Bouwen we aan structuren die ons helpen om de experimenten verder te dragen na het traject
Reflecteren we op onze gezamenlijke reis
Wat doe je na het traject:
Je wordt onderdeel van de alumnigroep
Je krijgt toegang tot het netwerk en evenementen waar Eye4Nature coöperatie bij betrokken is
Oogst van Morgen
De Oogst van Overmorgen maakt deel uit van de Oogst van Morgen - een beweging waarin boeren, gemeenschappen, overheden en organisaties samenwerken aan toekomstbestendige gebieden. In zeven gebieden werken gebiedsteams aan gezonde natuur, sterke gemeenschappen en een veerkrachtige economie.
Wat verwachten we van elkaar?
In het programma werken we met verschillende rollen die ieder een eigen purpose en verantwoordelijkheden (wat kunnen we van die rol verwachten) hebben.
Wat zijn de voorwaarden?
Bij annulering 4 of meer maanden voor de start van de training krijg je 75% van je deelname bedrag terug.
Bij annulering binnen 4 maanden voor de start van de training krijg je van je deelname bedrag 50% terug.
Bij annulering in de laatste 2 maanden voor aanvang krijg je geen refund.
Bij annulering na aanvang krijg je geen refund.
Bij annulering zal er door Eye For Nature, een passend ander traject worden aangeboden.